Karakter boyutu :
Metni küçült
Metni büyüt
Sevmek çay gibidir, sevilmekse şeker!
08 Aralık 2012 Cumartesi 20:09:00 / Yaşam
Hürriyet yazarı Refika Birgül, Yılmaz Güney`in meşhur sözüyle tamamladığı makalesinde çayın dünü, bugünü ve yarınını yazdı:
Selim DENİZALP Üzülmez` in Hediyesi
Okunma : 119
Yorum : 555
21:46Tepe, Anneannesini Ebediyete Uğurladı00:58İllere Göre Yabancı Nüfus Sayısı Açıklandı. İşte Rize’nin Yabancı Nüfus Sayısı00:54Yeni Emniyet Genel Müdürü Uzunkaya Aslen Rizeli17:06Rize İl Sağlık Müdürü Tepe’nin Acı Günü23:13 Türk Denizciliğinin Babası İyidere Sarayköylü Ziya Kalkavan10:27 Halk fakirleşirken, belli bir kesim de zenginliklerine zenginlik katıyor23:44Katırcı Ailesinin Acı Günü02:33Rize`de Trafik Kazası 2 Ölü, 2 Yaralı10:50Sanatçı Gökhan Birben Ölümden Döndü18:49Rize`de Trafik Kazası 2 Ölü, 3 Yaralı15:49Rize’de Şiddetli Yağış Hasara Yol Açtı15:50Rize`de 17 Yaşındaki Genç Kendini Vurdu18:12Rize`de Trafik Kazası23:47Rize, Nehir İçin Seferber Oldu


 Çay dünyayı güzelleştirir


Ben bir çay müptelasıyım. Ama biliyorum; yalnız değilim. Kişi başına yıllık 2.8 kilogramla Türkiye’nin en çok çay tüketen ülke oluşu bunun kanıtı. Hadi onu tanıyalım
Tabir-i caizse alışkanlık yaratan içki ve sigarayla pek alakam yoktur hatta kahve hevesim dahi yoktur ama ciddi bir çay müptelası olduğumu söylemeliyim. Atölyede her odada kaynayan semaver ve tiryakiler var. Evde yatak odasında en az üç çeşit çay durur ve harmanlarını kendim yaparım.
Marco Polo ülkeleri anlatırken, Türklerin adı kahveyle anılıyor ama 150 yıldır hayatımızda olan çay da Türkler’in vazgeçilmezi. Türkiye’nin farklı yörelerinde farklı yeme içme alışkanlıkları vardır ancak semaverde ve demliklerde kaynayan çay bizim için olmazsa olmazlardan.
Devlet dairelerinde çaycı has elemandır. Oradan çay içmeden kalkmak olmaz.
Pastırma nasıl göçebe ruhumuzu temsil ediyorsa çay da yerleşik hayatımızın göstergesi kanımca.
Siyahı, beyazı, yeşili...
Çayı bu kadar içmemize karşın pek tanımıyoruz. Çay bitkisini, kurutma şekline göre dört ana çeşide ayırabiliriz.
Siyah çay: Siyah çay sırasıyla, toplama, soldurma, kıvırma, fermantasyon, kurutma işlemlerinin tamamından geçerek elde edilir. Fermantasyon sırasında siyah çayın sahip olduğu aroma ortaya çıkar.
Yeşil Çay: Yeşil çay hiç fermantasyon işlemi görmez; kıvırmadan sonra direkt kurutmaya gönderilir.
Ooolong Çayı: Fermantasyon işlemindeki çayın yarı mayalama yapılmasıyla elde edilir.
Beyaz Çay: Henüz tomurcuk halindeyken toplanır, soldurma ve kurutma işlemi yapılır sadece.
Sepetten çıkanlar
Uzun yıllardır hayal ettiğim şey gerçek olmakta; dünya çapında üretim ve yaratım yapabilecek insanların kültürel değerlerimizi yeniden ele alarak, onlara tekrar değer katmaları... İnce belli çay bardağı en sade haliyle benim için de tasarım harikasıdır. Sanki iki ayrı dünyadır. Alttaki yuvarlak boğuma kadar olan bölüm sanki çayı daha sıcak tutar, üstte açılarak gelen bölümse çayı biraz daha çabuk ılıtır ve hızlı içilebilecek seviyeye getirir. Elimizle bardağı kavrarken bardak da bizi kavrayıverir. Defne Koz’un Lipton için ürettiği yeni nesil ince belli bardaklar da tam böyle, ince belli anlayışına yenilikçi ve hoş bir dokunuş olmuş.
İlk Rize’de yetiştirildi
Çayın hikayesini belki 10-15 defa dönüp dönüp okumuşumdur. Her okuyuşumda içim bir hoş olur. Dünyayı güzelleştirebileceğime dair inancım artar. Arada başarısızlıklar yaşansa bile iyinin eninde sonunda hakkını bulacağını gösterir bana çay uğruna olanlar. Mübalağa etmiyorum, bu satırların izin verdiği kadarını özetlemek isterim.
Osmanlı’ya çay İpek Yolu üzerinden gelmiştir ama o dönemlerde hala kahve ön plandadır. 19’uncu yüzyılda Karadeniz’den Rusya ve Batum çevresine pek çok kişi çalışmaya gider ve kimi oralara dair pek çok şey öğrenip geri döner kimi de kalır. Memleketlerine geldiklerinden yanlarında çay fidanları ve semaveri getirirler. Rusya ve Karadeniz gibi yüksek enlemlerde yetişen çay 3-5 dakikada açılmaz, aromasını bırakmaz; bunun için demlenme ihtiyacı vardır. İşte semaver, çaydanlık bu manada bizim için çok önemlidir. Semaverler de böylelikle kahvehanelere göçmenler üzerinden girer. Getirilen fidanları değerlendirmek isterler ancak devlet bir türlü destek vermez hatta ekilenlerin ne olduğuna bakmadan vergi almak ister, halk yılar ve unutulur gider. 1888 yılında Türkiye’de çay yetiştirmek için ilk resmi girişim başlar. Bursa civarında ayı üzümü isimli bitkinin yapraklarından çay yaptıklarını iddia ederler, sonuç hazindir, ardından Akşehir’de bir otun peşinden çay diye gidilir ancak elde edilen çay değildir maalesef.
Çay aslında bir şekilde Karadeniz’e gelmiştir ancak kimse bunu gerçek anlamda görmez. Bedri Rahmi Rize’ye ilk çayı getirenin kim olduğunu özetleyen bir şiir yazar:
“Bir ilimiz vardır adı Rize/Durup dururken bir bardak ay sundu bize. / Rize’de çayı kim yetiştirdi Rize’de/ Missisipi’ye karışan çayları öğrettiler bize/ Rize’de çayı kim buldu Rize’de/ Kimdi o sesiz sedasız kumral kumral demlenen mübarek adam/Adını öğretmediler bize.”
“KURTULUŞUNUZ ÇAYDAN OLACAK!”
İşte Cumhuriyet Dönemi’nin gelmesiyle 1923 yılında Türkiye’nin dört bir yanında idealist insanlar işe koyulur. Zihni Derin Bey, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde çay yetiştiriliciğini araştırmak üzere görevlendirilir ve araştırma yapıp, olumlu sonuçla döner. Bu gelişmenin ardından bütün hayatını buna adayacaktır. Önce fen memuru İbrahim Bey’i Batum’a gönderip fide ve tohum aldırır. Fideler yetiştirilmek üzere halka dağıtılır fakat halkın çay ağacı bakımıyla ilgili yeterli bilgi sahibi olmaması ve imkanların darlığı gereken verimin elde edilememesine neden olur.
Bununla yetinmek istemeyen Zihni Bey’in de gayretleriyle 6 Şubat 1924’te Rize’de fındık, portakal, limon, mandalina ve çay yetiştirilmesiyle ilgili kanun çıkarılır. Ancak halkın mandalina gibi yiyeceklere daha çok meyletmesiyle Zihni Bey’in çay konusundaki çabaları ciddi bir sonuç vermez. Zihni Bey’in çalışmalarının farkında olan çay tüccarları, gazeteciler ve milletvekilleri vardır ve bu duruma köstek olmak isterler. Tüm bu engellemelerden ötürü Zihni Bey istifa edip, maarif liselerinde hocalık yapmaya karar verir.
1933 yılında Türkiye’de çay yetişir mi diye bir bilene başvurmak istenir. Dr.Tengwall isimli İsveçli bir bilimadamı görevlendirilir. Ancak Mustafa Duman’ın söylediğine göre işinin ehli olan bu bilimadamı raporunda Rize’de çay yetiştirilebildiğini bildiği halde konuyu geçiştirmiştir. 1937’de yeni bir bakan Zihni Derin’i göreve geri çağırır. Çay serüvenimiz konusunda hızlı ve verimli süreç başlar. Bunda Atatürk’ün ayrı İsmet İnönü’nün ayrı katkıları olmuştur. O dönemde Rize ziyaretinde İsmet İnönü halka seslenirken; “Sizin kurtuluşunuz bundan olacaktır” diye çayı göstermiştir. Atatürk, Zihni Bey ve bahçelerini ziyaret eder. Halka onu sevip sevmediklerini sorar ve kendine özgü denetimlerini yapar. Çay, yavaş yavaş yetiştirilmeye başlar.
Çayın sonraki yılları bir o kadar ilginç. Ancak mücadele aşkı içindeki insanların engellenmesi, ısrarcılığı, kendi kendine yetmenin haklı gururu kanımca halen her yudum çayda hissediliyor. Bugün pek çok diğer üründe yaşanan üretim sorunlarıyla çay da karşı karşıya. Bu da başlı başına bir yazı konusu. 100 yıllık ömrü olan çay fideleri büyük ölçüde ömürlerini tamamlamış durumdalar. Bu konuda kimler, neler yapıyor, ileriki günlerde yazacağım.
Haftanın sözü
Sevmek çay gibidir, sevilmekse şeker, bizim gibi garibanlar çayı şekersiz içer. (Yılmaz Güney)
Bu haber 1349 kez okundu
  UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
Toplam (0) adet yorum eklenmiştir.
Rize Belediyesi
Rize’ de Yerel Seçim Kıran Kırana Geçecek
Yerel seçimlerin yaklaşmasıyla Rize Merkez’ de partilerin belediye başkan adayları yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladı
Yorum : 0
Rize Belediyesi
Rize Belediye Başkanı Prof. Dr. Reşat Kasap, malvarlığını açıkladı.
Rize Belediye Başkanı Prof. Dr. Reşat Kasap, belediyeni resmi sitesinden kendisinin ve eşi Menduha Kasap’ın malvarlığını açıkladı.
Yorum : 0
Turizm
Petran Çiçek Açti
RİZE`nin İkizdere ilçesinin 2 bin 200 rakımlı Petran Yaylası`nda açan rengarenk çiçekleri görenler, bölgeye hayran kalıyor.
Yorum : 0
Rize Haber
Rizeli Horoncudan Farkındalık Yarattı
Rize Kültür ve Sanat Gençlik ve Spor Derneği olarak İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi maddi katkılarıyla Rize sahilinde gerçekleştirilen Zararlı Madde Kullanımına tepki etkinliği sahil dolgu alanında yapıldı
Yorum : 0
Rizespor
Çaykur Rizespor Alt Yapısı 13 Kategoride Çalışıyor
Çaykur Rizespor Gençlik Geliştirme ve Futbol Eğitim Akademisi çalışmalarına 13 kategoride devam ediyor. Alt Yapı koordinatörümüz Harun İlik yaptığı açıklama da tüm branşlarda yaz boyunca gerekli çalışmaları yaptıklarını ve ileriye dönük hedeflerinin olumlu şekilde ilerlediğini söyledi.
Yorum : 0
Rizespor
Rizespor’dan Tebrik
Çaykur Rizespor resmi facebook hesabından 2018 Avrupa Paralimpik yüzme şampiyonasında altın madalya kazanan oyuncu tebrik edildi..
Yorum : 0
Çaykur Rizespor Akhisar’a Bileniyor 16 Ağustos 2018 Perşembe 10:56:00
Başkan Kasap’tan Müftü Mahallesine Ziyaret 16 Ağustos 2018 Perşembe 10:55:00
Öncelikli Hedefimiz Süper Ligde Kalmak 16 Ağustos 2018 Perşembe 10:53:00
Kazanmak İçin Oynayacağız 15 Ağustos 2018 Çarşamba 14:26:00
Rize Belediyesinde ABD Menşeili Hiçbir Ürün Kullanılmayacaktır 15 Ağustos 2018 Çarşamba 14:24:00
GÜNÜN YAZARLARİ
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
 Stratejik Denklem
Stratejik Denklem Dünya, birinci ve ikinci dünya savaşı öncesindeki gibi yeni ekonomik ve askeri dengeler ve denklemler oluşumuna doğru hızla yol almaktadır. BRICS Zirvesi bu bakımdan oldukça onemlidir.
Strateji Derneği Başkanı  Şener MENGENE `den Basına Kutlama
STRATEJİ DERNEĞİ GENEL BAŞKANI , “ZAMAN MEFHUMU OLMAKSIZIN ÇALIŞAN BASIN MENSUPLARIMIZIN BASIN BAYRAMINI KUTLUYORUM”
 Çaykur` un Atölyeden 46 Fabrikaya Uzanan Üretim Yolculuğu
ÇAYKUR, ilk çay fabrikası olan Merkez Çay Fabrikası`nın kurulduğu 1947`den bugüne geçen süreçte fabrika sayısını 46`ya çıkardı
 `Liman sahasında futbol sahası kente ihanettir`
Rize Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Üyesi ve Riport Yönetim Kurulu Başkanı Asım Çillioğlu, Rize Limanı`nın genişleme sahasında yapılması planlanan futbol sahasının kente ihanet olduğunu söyledi.
FOTO GALERİ
İzlenme 3496
İzlenme 8141
İzlenme 5811
İzlenme 6564
VİDEO GALERİ
İzlenme 5449
İzlenme 5666
UZMAN GÖRÜŞÜ
Rizehaber.Org sadece internet üzerinden yayin yapmaktadir. Tüm Haklari Sakları Saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Görsel Tasarım : Rizedeyiz.Com © 2008 | Yazılım : Rizedeyiz Bilgi İşlem - Rize Toplu Mesaj - Ajans53 Sigorta - Rize Kız Öğrenci Yurdu